A gdzie my byliśmy?

Właśnie skończyłem czytać wstrząsającą książkę Emira Suljagića “Pocztówki z grobu” opowiadającą o życiu w getcie jakim stała się dla bośniackich muzułmanów enklawa utworzona w mieście Srebrenica. W latach 1992 – 1995 Srebrenica stałą się tzw. strefą bezpieczeństwa w której schroniły się tysiące Muzułmanów z okolicznych ziem opanowanych przez Serbów (Chrześcijan). Jak większość osób zapewne wie istnienie strefy bezpieczeństwa zakończyło się wymordowaniem przez Serbów około 7 000 muzułmanów (mężczyzn i chłopców w wieku od 12 do 77 lat). Emir Suljagić – jako jeden z niewielu – przeżył, bo był tłumaczem stacjonujących tam oddziałów ONZ. Książka opisuje życie (a może raczej oczekiwanie na nieuchronną śmierć) codzienne w oblężonej Srebrenicy widziane z perspektywy nastolatka, któremu odebrano młodość. Zbieżność z holocaustem nasuwa się sama i chodź moim zdaniem Suljagić wybitnym pisarzem nie jest (wbrew temu co na okładce recenzent The Observer twierdzi) to jest to niewątpliwie ważna dla mnie książka. Bo uświadamia mi, że pomimo tego, że słyszałem nie raz o Srebrenicy i o tym co się tam wydarzyło, to do tej pory jakoś nie do końca zdawałem sobie sprawę, że za mojego życia (12 lat temu) w sercu europy doszło do ludobójstwa na tle etnicznym i religijnym. Wydaje się to być nieprawdopodobne, a jednak.

To, co dokonało się w Srebrenicy w ciągu kilku lipcowych dni 1995 roku, to jedna z największych zdrad, której dopuściła się ludzkość”.

A gdzie my byliśmy i co robiliśmy w ciągu tych kilku lipcowych dni dwanaście lat temu? Trudno nie zadać sobie tego pytania!

Książka Suljagića jest drugą książką, którą przeczytałem z serii Sulina Wydawnictwa Czarnego. pierwszą była “Śmierć w bunkrze. Opowieść o moim ojcu” Martina Pollacka. Uwarzam tę książke za najlepszą jaką przeczytałem ostatnimi laty. Autor nie dość, że wspaniale kreśli portret swojej rodziny (a przedewszystkim swojego ojca nazistowskiego zbrodniarza) to jeszcze w tle przedstawia mechanizmy, które doprowadziły, że nazim wyrósł na tak podatnym gruncie. Mam nadzieje, że Czarne nadal będzie wydawało książki w tej serii. Tylko może tym razem wyda książkę w której my będziemy się mogli zderzyć z naszą historią.